Wat is een WTW unit? Energiezuinig ventileren

Net als bij een mechanische ventilator voert het WTW systeem vervuilde lucht af, maar voert ook verse lucht aan. De warmte van de vervuilde lucht wordt door de warmtewisselaar overgedragen aan de verse buitenlucht, zodat deze op temperatuur is bij het binnenstromen van de woning. De uitgaande en inkomende luchtstromen komen hierbij niet met elkaar in aanraking. 

Wat is het rendement (terugwinning percentage) van WTW units?

Het rendement van een WTW-unit wordt meestal uitgedrukt als temperatuurrendement: het percentage van het temperatuurverschil tussen binnen- en buitenlucht dat via de warmtewisselaar wordt “teruggewonnen”. Dit wordt bepaald met gestandaardiseerde testmethoden (o.a. NEN-EN 308).

In de praktijk zie je bij moderne centrale WTW-units vaak circa 85–95% als opgegeven (test)rendement, afhankelijk van merk, type en meetnorm. Voorbeelden van specificaties zitten rond 92–95%. Door inregeling, onderhoud (filters), vorstbeveiliging en eventuele bypass kan de effectieve warmteterugwinning in een woning lager uitvallen dan de brochurewaarde.

Wat is het verschil tussen WTW met een warmtewisselaar en met een enthalpiewisselaar?

Een WTW-systeem (warmteterugwinning) zorgt ervoor dat warmte uit afgevoerde binnenlucht wordt hergebruikt om frisse buitenlucht op te warmen. Bij een WTW met een warmtewisselaar wordt alleen de warmte overgedragen. Dat betekent dat in de winter de frisse lucht wel wordt opgewarmd, maar vaak droger aanvoelt omdat het vocht niet wordt teruggewonnen. Dit kan leiden tot een drogere lucht in huis.

Een WTW met enthalpiewisselaar gaat een stap verder. Naast warmte wordt ook een deel van het vocht uit de afgevoerde lucht teruggegeven aan de binnenkomende frisse lucht. Hierdoor blijft de luchtvochtigheid beter in balans, vooral in de winter. Het resultaat is een comfortabeler binnenklimaat met minder droge lucht, zonder dat ramen open hoeven te staan. Wil je meer weten over een enthalpiewisselaar? Klik dan hier om onze blog 'Wat is een enthalpiewisselaar?' te lezen.

Wat is de exacte werking van het warmteterugwinning proces?

Een warmteterugwinsysteem (WTW) werkt op basis van balansventilatie. Dat betekent dat er continu evenveel lucht wordt toegevoerd als afgevoerd. In leefruimtes zoals de woonkamer en slaapkamers wordt frisse lucht ingeblazen, waardoor daar een lichte overdruk ontstaat. In natte ruimtes zoals de keuken, badkamer en toilet wordt lucht afgezogen, wat zorgt voor een lichte onderdruk. Hierdoor stroomt de lucht vanzelf van schoon naar minder schoon en wordt vervuilde, vochtige lucht effectief afgevoerd.

In de WTW-unit komen twee luchtstromen samen: de warme binnenlucht die wordt afgevoerd en de koude buitenlucht die naar binnen wordt gehaald. In de warmtewisselaar stromen deze luchtstromen langs elkaar heen, gescheiden door dunne kunststof of aluminium wanden. De luchtstromen mengen niet, maar de warmte wordt via deze wanden overgedragen aan de koude buitenlucht. Zo wordt de verse lucht voorverwarmd voordat deze de woning binnenkomt.

Bij een enthalpiewisselaar gebeurt dit op een vergelijkbare manier, maar wordt gebruikgemaakt van een speciaal polymeer membraan. Dit membraan bevat microscopisch kleine poriën die waterdamp doorlaten, terwijl vocht in vloeibare vorm, bacteriën en geurtjes worden tegengehouden. Hierdoor wordt naast warmte ook een deel van het vocht teruggewonnen, wat zorgt voor een betere luchtvochtigheid en extra comfort, vooral in de winter.

Hoe werkt een WTW unit in de verschillende seizoenen?

In de winter draait een WTW-unit op maximaal behoud van warmte. De warmte uit de afgevoerde binnenlucht wordt gebruikt om de koude buitenlucht voor te verwarmen. Moderne units zijn uitgerust met vorstbeveiliging. Wanneer de buitentemperatuur ver onder het vriespunt daalt, voorkomt het systeem dat de warmtewisselaar bevriest. Dit gebeurt bijvoorbeeld door de luchtstromen tijdelijk aan te passen of een (elektrische) voorverwarmer te activeren. Zo blijft het systeem ook bij strenge vorst goed functioneren.

In de zomer werkt het principe omgekeerd. Wanneer het buiten warmer is dan binnen, kan de warmtewisselaar juist helpen om een deel van de warmte buiten te houden. Veel WTW-units zijn daarnaast uitgerust met een bypass. Dit is een klep die de warmtewisselaar tijdelijk omzeilt. Op warme zomernachten, wanneer het buiten juist koeler is dan binnen, gaat de bypass open. De koele buitenlucht stroomt dan rechtstreeks de woning in zonder eerst warmte op te nemen uit de afgevoerde binnenlucht. Zo kan de woning ’s nachts op een natuurlijke manier afkoelen. Door deze seizoensafhankelijke werking zorgt een WTW-systeem het hele jaar door voor ventilatie met zo min mogelijk energieverlies en maximaal comfort.

Wanneer het op een zomeravond buiten koeler is dan binnen, wordt de frisse lucht rechtstreeks de woning ingeblazen zonder opwarming in de warmtewisselaar. Zodra de gewenste comforttemperatuur is bereikt, sluit de bypass automatisch. Goed om te weten: je kunt de comforttemperatuur zelf instellen via de aangesloten app (Wi-Fi) of via de (draadloze) bedieningen. Op deze manier zorg je er eenvoudig voor dat jouw woning de gewenste binnentemperatuur krijgt en behoudt!

Hoe werken WTW filters?

Een WTW-systeem gebruikt WTW filters in de luchttoevoer om stof, pollen en andere verontreinigingen uit de buitenlucht te halen voordat die de woning binnenkomt. Dit draagt bij aan een gezondere binnenlucht en voorkomt dat vuil zich ophoopt in de installatie. De filters moeten regelmatig gecontroleerd, gereinigd of vervangen worden om optimale luchtkwaliteit en goede werking van het systeem te behouden. Meer over de verschillende soorten filters en wanneer je ze moet vervangen lees je in onze blog: 'Welke filters voor ventilatiesystemen zijn er?'

Wat is het verschil tussen WTW ventilatie en andere ventilatiesystemen?

Een WTW-systeem onderscheidt zich van andere ventilatiesystemen doordat het warmte uit de afgevoerde lucht terugwint en gebruikt om de binnenkomende lucht voor te verwarmen. Bij systemen zonder warmteterugwinning gaat deze warmte verloren. Meer over de verschillen tussen ventilatiesystemen lees je door hier te klikken! Daarnaast bevat een WTW-unit filters die stof en pollen uit de buitenlucht halen.

Waarom werkt een WTW het best in een goed geïsoleerde woning of ruimte?

Een WTW-systeem werkt het beste in een goed geïsoleerde woning, omdat het daar optimaal kan profiteren van warmteterugwinning. In een goed geïsoleerd huis blijft warmte binnen en komt er nauwelijks ongecontroleerde lucht naar binnen via kieren en naden. De ventilatie verloopt dan volledig via het WTW-systeem, waardoor de warmte uit de afgevoerde lucht effectief kan worden hergebruikt om de verse buitenlucht voor te verwarmen.

In een slecht geïsoleerde woning gaat veel warmte verloren via muren, ramen en kieren. Daarnaast komt er ongecontroleerd koude lucht binnen (tocht). Daardoor moet de verwarming harder werken en heeft het terugwinnen van warmte via een WTW relatief minder effect. Het rendement van het systeem komt dus het beste tot zijn recht in een goed luchtdichte en geïsoleerde ruimte, waar ventilatie gecontroleerd en energiezuinig plaatsvindt.

Wat kost een warmte terugwinning installatie?

Een WTW unit kost gemiddeld tussen de €700 en €2000, exclusief installatiekosten. In aanschaf is dit duurder dan een traditionele mechanische ventilatie, maar dankzij warmteterugwinning kun je besparen op je energiekosten.

Een WTW-systeem hergebruikt de warmte uit de afgevoerde binnenlucht om de verse buitenlucht voor te verwarmen. Daardoor komt er geen koude lucht rechtstreeks de woning binnen, maar voorverwarmde lucht. Je verwarmingssysteem hoeft hierdoor minder hard te werken om de woning op temperatuur te houden. De exacte besparing verschilt per woningtype, isolatieniveau en energieprijs, maar gemiddeld kan dit oplopen tot enkele honderden euro’s per jaar in goed geïsoleerde woningen.

Kun je een WTW systeem installeren in een bestaand huis?

Het installeren van een centraal WTW-systeem in een bestaande woning is vooral ingrijpend wanneer er nog geen ventilatiekanalen aanwezig zijn. In dat geval moeten er kanalen door de woning worden aangelegd, wat vaak betekent dat plafonds en muren opengebroken en later weer netjes afgewerkt moeten worden. Dit maakt de installatie tijdrovend, arbeidsintensief en daardoor kostbaar. In zulke situaties is een decentrale WTW vaak een praktische oplossing. Hierbij is geen uitgebreid kanalennetwerk nodig, waardoor muren en plafonds niet opengebroken hoeven te worden om ventilatiekanalen aan te leggen.

Hoe lang gaat een WTW installatie mee?

De gemiddelde levensduur van een WTW installatie is ongeveer 15 jaar. Dit betekent niet dat een WTW unit standaard na 15 jaar vervangen moet worden. Veel onderdelen zijn los vervangbaar, waardoor het systeem vaak nog jarenlang goed kan functioneren. Toch kiezen sommige mensen ervoor om hun WTW unit eerder te vervangen door een nieuw model. Nieuwe varianten zijn vaak voorzien van moderne technologie en efficiëntere motoren. Daardoor werken ze stiller, energiezuiniger en efficiënter, wat kan zorgen voor extra besparing op de energiekosten.

Voor een maximale levensduur en optimale werking van je warmteterugwin installatie wordt aangeraden om deze goed te onderhouden en eens in de twee jaar te laten reinigen.

Hoe onderhoud je een warmte terugwinning installatie?

Goed onderhoud is belangrijk voor een gezonde luchtkwaliteit en een efficiënte werking van je WTW-installatie. Een deel van het onderhoud kun je zelf uitvoeren, andere werkzaamheden kun je beter laten doen door een specialist.

Wat kun je zelf doen?

• Ventilatieroosters en ventielen: 1x per maand schoonmaken.
• Filters controleren en reinigen of vervangen: elke 6 maanden (of vaker bij veel stof of huisdieren).
• Eerste meters van de flexibele slangen bij de WTW-unit: jaarlijks controleren en indien nodig schoonmaken.

Wat kun je beter uitbesteden?

• Interne reiniging van de WTW-unit en ventilatoren: elke 2 jaar.
• Grondige reiniging van het volledige ventilatiekanalensysteem: elke 4 tot 6 jaar.

Moeite met kiezen? Gebruik dan onze handige WTW keuzehulp!

We begrijpen dat het lastig kan zijn om de juiste WTW unit te kiezen. Daarom hebben wij een handige WTW keuzehulp ontwikkeld. Hier beantwoord je een aantal relevante vragen, onder andere over de benodigde capaciteit en de ruimte waar je de WTW wil plaatsen. Op basis van jouw antwoorden én persoonlijke wensen selecteren we voor jou de meest geschikte optie(s)!

Heb je na het lezen van deze blog nog vragen over WTW ventilatie of een bepaalde WTW unit? Of wil je liever persoonlijk advies van onze specialisten over de aanschaf van een WTW ventilatiesysteem? Neem dan gerust contact met ons op. Je kunt ons bereiken via WhatsApp, telefoon, e-mail of chat.