Hoe vervang ik mijn mechanische ventilatie unit?

Je MV box draait jaar in, jaar uit ongemerkt op de achtergrond, tot je hem ineens wél opmerkt. Een brommend geluid op zolder, een badkamerspiegel die na het douchen maar niet opklaart, of je wilt gewoon een stillere en zuinigere box die zelf reageert op vocht of CO2. Dan komt de vraag op: moet je je mechanische ventilatie vervangen, of is een goede schoonmaakbeurt al genoeg? Het goede nieuws: een mechanische ventilatie unit vervangen is met de juiste voorbereiding prima zelf te doen. Zo bespaar je op arbeidskosten en kies je zelf de box die het beste bij jouw woning past.

In deze blog lees je eerst hoe je herkent of vervangen echt nodig is, of dat onderhoud het probleem al oplost. Daarna zetten we op een rij waar je op let bij het kiezen van een nieuwe box, met een rekentool voor de benodigde capaciteit, en wat het vervangen kost. Vervolgens leggen we stap voor stap uit hoe je de oude box demonteert, de nieuwe monteert en alles controleert en inregelt. MV box vervangen? Aan het einde van dit artikel weet je precies hoe je dat aanpakt en hoe je de nieuwe box daarna lang in topvorm houdt.

Wanneer mechanische ventilatie vervangen, en wanneer is onderhoud genoeg?

Een mechanische ventilatiebox gaat gemiddeld zo'n 15 jaar mee. Er zijn grofweg drie redenen om hem te vervangen: de box is versleten door ouderdom, er is een defect waarvoor repareren niet meer loont, of je wilt een ander model. Bijvoorbeeld een box die energiezuiniger of stiller is, of die je met een vochtsensor of CO2-sensor automatisch laat regelen. Vooral bij oudere boxen met een wisselstroommotor levert dat iets op: een moderne box met gelijkstroommotor verbruikt tot wel de helft minder stroom.

Toch hoeft een box die minder goed werkt niet meteen de deur uit. Veel klachten ontstaan doordat stof en vet zich ophopen in de ventielen, de kanalen of op de waaier van de box. Een onderhoudsbeurt is dan sneller, goedkoper en beter voor het milieu dan een nieuwe box kopen. Hoe je dat aanpakt, lees je in onze blog Hoe kan ik mijn mechanische ventilatie of WTW unit reinigen? Blijven de problemen na het onderhoud bestaan? Dan is vervangen inderdaad aan de orde. Het overzicht hieronder helpt je kiezen.

De juiste vervanging kiezen: hetzelfde model of iets nieuws?

Kies je precies hetzelfde merk en model als je oude box? Dan passen de aansluitingen, de stekker en de ophanging meestal direct. Dat is de snelste route. Maar een vervanging is ook hét moment om het roer om te gooien. Mechanische afzuiging vervangen door een ander merk of model kan prima, bijvoorbeeld door een stillere box, een mechanische ventilatie met vochtsensor of een box die automatisch regelt op CO2. Kies je voor iets nieuws, controleer dan deze vijf punten. De eerste vier zie je hieronder, de capaciteit lichten we daarna apart toe.

Over die stekker nog één aandachtspunt. Met een perilexstekker bedien je de box via een vaste driestandenschakelaar aan de muur. Een box met randaardestekker bedien je draadloos, via een vochtsensor of een app; een vaste driestandenschakelaar werkt daar niet mee. Stap je over van perilex naar een ander merk, dan moeten soms draden in de perilexstekker worden omgewisseld, omdat fabrikanten de aansluitpunten in de stekker verschillend gebruiken. Meer over het verschil lees je in onze blog Kies je voor een Perilex of randaarde stekker?

Check 5: de juiste capaciteit berekenen

De capaciteit van een MV box geeft aan hoeveel lucht de box per uur kan afzuigen, in kubieke meter per uur (m³/h). Is er sinds de vorige installatie iets veranderd in je woning, zoals een extra badkamer of een extra toilet? Dan is dit hét moment om daar een extra afzuigpunt met een eigen ventilatiekanaal aan te leggen en eventueel een box met meer capaciteit te kiezen.

Zo reken je de benodigde capaciteit uit. In Nederland schrijft het Besluit bouwwerken leefomgeving (Bbl), de landelijke bouwregels, een minimale afzuiging per ruimte voor. Die eisen staan in liter per seconde (dm³/s). Vermenigvuldig ze met 3,6 en je hebt de waarde in m³/h:

• Keuken: 21 dm³/s, dat is 75,6 m³/h
• Badkamer: 14 dm³/s, dat is 50,4 m³/h
• Toilet: 7 dm³/s, dat is 25,2 m³/h.

Tel de waarden op van alle ruimtes die op de box zijn aangesloten. Dan weet je hoeveel lucht de box in de hoogste stand minimaal moet kunnen afzuigen als alle afzuigpunten tegelijk draaien. Een woning met een keuken, twee badkamers en twee toiletten komt zo uit op 75,6 + 2 × 50,4 + 2 × 25,2 = 226,8 m³/h, afgerond 227 m³/h. Reken het voor jouw woning uit met de rekentool hieronder.

Let bij het vergelijken goed op hoe de capaciteit wordt opgegeven. De maximale capaciteit op een productpagina is meestal gemeten zonder of met weinig weerstand. In je woning moet de lucht door kanalen, bochten en ventielen, en daardoor zuigt de box in de praktijk minder lucht af. Kies daarom een box met ruim voldoende marge, en kijk in de documentatie naar de ventilatorcurve: die laat zien hoeveel m³/h de box haalt bij een bepaalde weerstand in pascal (Pa). Woon je in België? Daar gelden eigen ventilatie-eisen. Twijfel je over de juiste capaciteit, neem dan contact op met onze specialisten. In ons assortiment mechanische ventilatie (systeem C) vind je boxen in verschillende capaciteiten.

Zelf mechanische ventilatie vervangen of laten doen?

Zelf mechanische ventilatie vervangen is goed te doen, zeker als de nieuwe box dezelfde aansluitingen en hetzelfde type stekker heeft als de oude. Je hebt geen speciaal gereedschap nodig, wel een stevige trap of ladder en bij voorkeur iemand die de box even kan aanpakken. Moet er iets aan de elektrische installatie veranderen, zoals de bedrading in een perilexstekker of een ander stopcontact? Laat dat deel dan over aan een erkend installateur. Controleer ook vooraf de garantievoorwaarden van de fabrikant: bij sommige merken vervalt de fabrieksgarantie als je de box zelf monteert.

Wat zijn de kosten voor het vervangen van mechanische ventilatie?

De kosten hangen vooral af van de box die je kiest en van wie het werk doet. De meeste MV boxen kosten enkele honderden euro's; een pakket met sensoren en een draadloze bediening is duurder. Laat je de box plaatsen door een installateur, dan komen daar arbeidskosten bij. Extra kosten ontstaan als er nieuwe kanalen, extra afzuigpunten, nieuwe sensoren of een aanpassing aan de elektrische aansluiting nodig zijn. Kies je voor een vraaggestuurde box met CO2- of vochtsensoren, dan kom je mogelijk in aanmerking voor subsidie. Alles over de voorwaarden lees je in onze blog over ISDE-subsidie voor ventilatie.

Je oude MV box demonteren: stap voor stap

Heb je een nieuwe MV unit uitgezocht? Dan is het tijd om je huidige box los te halen. Leg eerst je gereedschap klaar: een schroevendraaier of accuboormachine, een stanleymes, een stevige trap of ladder, afplaktape en een stuk plastic, en je telefoon om foto's te maken. Volg daarna de stappen hieronder. De precieze werkwijze verschilt per merk en model, dus houd ook de handleiding van je oude box bij de hand als je die nog hebt.

De nieuwe MV box monteren

Is de oude box eraf? Dan kun je de nieuwe mechanische ventilatiebox plaatsen. Lees vooraf de installatiehandleiding van de nieuwe box door: daarin staat welke montageposities zijn toegestaan en hoe je de bediening aansluit. Met deze vier stappen hangt de box zo op zijn plek.

Wil je dat de nieuwe box zo stil mogelijk werkt? Plaats dan flexibele geluidsdempers op de aansluitingen aan de kant van de woning. Die voorkomen dat je het geluid van de box via de kanalen in de badkamer of keuken hoort. Gebruik voor het kanaal naar buiten een thermisch geïsoleerde flexibele slang: de warme, vochtige lucht uit huis koelt in een ongeïsoleerd kanaal snel af, waardoor er condens ontstaat. Meer montagetips, bijvoorbeeld over de beste plek voor de box, vind je in onze blog Installatie mechanische ventilatie en montagetips.

Je nieuwe MV box controleren en inregelen

Hangt de nieuwe MV box en draait hij? Mooi! Nu controleer je of hij ook doet wat hij moet doen. Dat noem je inregelen: de box en de ventielen zo afstellen dat elke ruimte de juiste hoeveelheid afzuiging krijgt. Loop de checklist hieronder door en vink af wat je gedaan hebt.

De toiletpapiertest geeft alleen een indicatie dát een ventiel afzuigt, niet hoeveel. Wil je zeker weten dat elke ruimte de benodigde hoeveelheid lucht afvoert? Dan meet een installateur per ventiel het luchtdebiet met een luchthoeveelheidsmeter en stelt de ventilatieventielen daarop af. Heb je de ventielen tijdens de klus niet verdraaid en zijn de capaciteit en de kanalen hetzelfde gebleven? Dan kun je de bestaande ventielstanden meestal gewoon laten zoals ze waren. Pas een ventiel alleen aan als één ruimte merkbaar te weinig of te veel afzuiging krijgt.

Onderhoud: zo blijft je nieuwe box lang fris

Werkt je nieuwe MV box naar behoren? Gefeliciteerd, je hebt zojuist zelf je ventilatiebox vervangen. Fluitje van een cent toch? Houd er wel rekening mee dat ook een nieuwe box na verloop van tijd onderhoud nodig heeft. Stof en vet hopen zich langzaam op in de ventielen, de kanalen en de box zelf, en daardoor zuigt de box minder af en gaat hij meer stroom verbruiken. Door de ventielen regelmatig schoon te maken en de kanalen af en toe door een specialist te laten reinigen, gaat je nieuwe box een stuk langer mee. In onze blog Hoe kan ik mijn mechanische ventilatie of WTW unit reinigen? lees je precies hoe en hoe vaak je dat doet.

Klaar voor frisse lucht met je nieuwe MV box

Je mechanische ventilatie vervangen begint niet bij de schroevendraaier, maar bij de vraag of het echt nodig is. Lost een onderhoudsbeurt de klachten niet op, of is je box rond de 15 jaar oud? Kies dan een nieuwe box met passende aansluitingen, voldoende capaciteit, de juiste stekker en sensoren die bij elkaar horen. Daarna haal je de oude box veilig los, monteer je de nieuwe luchtdicht en controleer je of elke ruimte goed wordt afgezogen. Wil je een WTW-unit vervangen in plaats van een MV box? Lees dan onze blog Hoe vervang ik mijn WTW unit?

Op zoek naar een nieuwe box? In ons assortiment mechanische ventilatie units vind je boxen van onder meer Duco, Itho Daalderop, Orcon, Vent-Axia, Vasco en Zehnder, met of zonder sensoren. Twijfel je welke box past bij jouw aansluitingen of stekker? Onze specialisten kijken graag met je mee.

FAQ

Nog niet alles duidelijk? Hieronder vind je antwoorden op vragen die we vaak krijgen over het vervangen van een MV box. Past jouw situatie er niet tussen, of wil je zeker weten dat een box past op je aansluitingen? Neem dan contact op met onze specialisten, ze denken graag met je mee.