Hoe meet ik de luchtkwaliteit in mijn huis?

Hoe schoon is de lucht in jouw huis eigenlijk? Met een simpele check breng je dat razendsnel in kaart. Het meten van de luchtkwaliteit in jouw eigen woning is namelijk helemaal niet ingewikkeld! Met een CO2-meter of fijnstofmeter (soms ook wel een luchtkwaliteitsmeter genoemd), zie je direct of de luchtkwaliteit in huis goed (genoeg) is of juist niet. Is dat laatste het geval, dan weet je ook meteen dat extra ventileren noodzakelijk is.

In deze blog vertellen we hoe je de luchtkwaliteit thuis simpel en snel kunt meten, wat een gezonde luchtkwaliteit binnenshuis precies is, welke stoffen kunnen zorgen voor een slechte(re) luchtkwaliteit en wat zoal de eisen en regelgeving vanuit de Nederlandse overheid zijn. 

Waarom is het meten van de luchtkwaliteit belangrijk?

De lucht die je inademt in huis doet meer met je dan je misschien denkt. Je brengt gemiddeld het grootste deel van je tijd binnenshuis door, dus als die lucht van mindere kwaliteit is, merk je dat. De symptomen van een slechte luchtkwaliteit uiten zich fysiek bijvoorbeeld in hoofdpijn, een vermoeid gevoel en geïrriteerde luchtwegen, en op de langere termijn een verhoogd risico op luchtweg- en hartklachten.

Ook je mentale gesteldheid ondervindt last van een slechte luchtkwaliteit thuis. Een te hoge concentratie CO2 of fijnstof in de lucht kan zorgen voor concentratieverlies, een suf gevoel en een lager energieniveau. Bij CO2 werkt dit iets anders dan bij fijnstof: een teveel zorgt voor klachten, maar een tekort kan niet ontstaan. Ventilatie kan het CO2-gehalte in huis namelijk nooit lager maken dan het niveau van de buitenlucht (ongeveer 420 ppm). En dat niveau is juist de gezonde basiswaarde waar we in het dagelijks leven aan gewend zijn.

Vooral personen met copd of een andere longaandoening, kinderen en ouderen merken de invloed van luchtkwaliteit vaak sterker. Een gezonde luchtkwaliteit is dus geen luxe, maar een directe basis voor hoe fit en scherp je je thuis voelt. Meer ins en outs over de klachten die slechte ventilatie kan veroorzaken, lees je in deze blog. Hoe je zelf kunt checken of jouw luchtkwaliteit goed genoeg is, lees je in het volgende hoofdstuk. 

Heb je trouwens al een CO2 meter in huis? Een betrouwbaar product uit ons assortiment dat wij absoluut aanraden, is de CO2 Meter EnviSense met datalogger - inclusief digitaal dashboard. Hieronder kun je zien wat zoal de voordelen en pluspunten zijn.

Hoe meet je de luchtkwaliteit in huis?

Het meten van luchtkwaliteit hoeft niet ingewikkeld te zijn, en je hoeft de luchtkwaliteit niet per se te laten meten door een specialist. Luchtkwaliteit huis meten doe je heel eenvoudig zelf met een CO2-meter! Hiermee kun je in een bepaalde ruimte binnen no-time zien hoeveel koolstofdioxide (in ppm, parts per million) zich in de lucht bevindt, vaak aangevuld met een meting van de luchtvochtigheid en temperatuur.

Dit geeft een goed en direct beeld van de actuele prestaties van je ventilatie. En doordat je de CO2-meter op dezelfde plek kunt laten staan (of hangen), kun je ook precies bijhouden hoe de luchtkwaliteit verandert. Wanneer er extra moet worden geventileerd, ontvang je automatisch een melding vanuit de CO2 meter. Vaak is dit een piepsignaal.

Wil je een completer beeld van de luchtkwaliteit thuis, inclusief fijnstof in huis, de TVOC-waarde in huis en aerosolen? Dan is een fijnstofmeter een waardevolle aanvulling. Fijnstof meten in huis doe je hiermee net zo eenvoudig als CO2 meten. Wil je meer weten over het gebruik en functie van een fijnstofmeter? Lees dan de volgende blog: Wat is een fijnstofmeter?

Niet elke stof in de lucht is overigens even belangrijk om te volgen. Onderstaand overzicht geeft je een goed beeld van welke aspecten van invloed zijn op je luchtkwaliteit, met een kleurcodering die aangeeft hoe zwaar de impact op je gezondheid is.

Welke stoffen hebben invloed op de luchtkwaliteit in een ruimte?

Niet elke stof in de lucht is even belangrijk om te meten. Om het je extra makkelijk en overzichtelijk te maken, hebben we hieronder weergegeven wat voor impact een aantal stoffen op je gezondheid kunnen hebben. Hierbij hebben we een verdeling gemaakt van hoog (rood, levensgevaarlijk) naar laag (groen, minder belangrijk). Wil je meer uitleg over een bepaalde stof? Klik er dan op en er verschijnt automatisch meer informatie.

rood = levensgevaarlijk   geel = zeer belangrijk   blauw = belangrijk   groen = minder belangrijk

Concreet betekent bovenstaand overzicht dat vrijwel alles in je huis invloed heeft op je luchtkwaliteit: van het aantal mensen en huisdieren in je huishouden tot je cv-ketel, gasfornuis, schoonmaakmiddelen en de waterdamp uit douche en kraan. Vandaar dat we nog maar eens benadrukken dat goede ventilatie cruciaal is! Die voert vervuilde lucht snel af en zorgt dat er verse, schone lucht voor terugkomt. Dit kan via natuurlijke ventilatie (verluchten via ramen en roosters) of via een systeem zoals mechanische ventilatie of een WTW-unit.

Let op: ook de omgeving van je woning speelt mee. Woon je in de buurt van een industriegebied of een drukke weg, dan is het stikstofdioxidegehalte in de buitenlucht gemiddeld gezien hoger. Extra, gecontroleerde ventilatie is dan des te belangrijker om te voorkomen dat die vervuiling zich binnenshuis opstapelt.

Wat zegt de Nederlandse wet- en regelgeving over luchtkwaliteit in huis?

Voor luchtkwaliteit in huis geldt niet overal een harde wettelijke grens, maar er zijn wel duidelijke richtlijnen en eisen. Hieronder lees je per onderwerp wat je moet weten. Kom je een onbekende eenheid tegen zoals ppm of µg/m³? Die leggen we hieronder eerst even aan je uit.

CO2: een richtwaarde, geen harde wet

Voor CO2 in woningen bestaat geen wettelijke grens. Wel hanteren de Gezondheidsraad en het RIVM een richtwaarde: tot 800 ppm is goed, 800 tot 1.200 ppm is matig (tijd om te ventileren) en boven 1.200 ppm is te hoog. Dit is dezelfde grens die formeel voor scholen geldt, maar in de praktijk ook voor woningen als referentie wordt gebruikt (RIVM).

Ventilatiecapaciteit: dit eist de wet wel

Onder het Besluit bouwwerken leefomgeving (Bbl), de opvolger van het Bouwbesluit, gelden concrete minimumeisen: een woon- of slaapkamer moet minimaal 0,7 dm³/s per m² kunnen ventileren (met een ondergrens van 7 dm³/s), en voor de zogeheten 'natte ruimtes': een keuken met kooktoestel minimaal 21 dm³/s (75,6 m³/h), een badkamer 14 dm³/s (50,4 m³/h) en een toiletruimte 7 dm³/s (25,2 m³/h).

Radon: gemiddeld ruim onder de norm

Nederland hanteert 100 Bq/m³ als acceptabele bovengrens voor woningen. Een gemiddelde Nederlandse woning zit daar met circa 21 Bq/m³ ruim onder, al kan het in kruipruimtes en kelders plaatselijk hoger liggen (Autoriteit NVS).

Buitenlucht: relevant bij een drukke weg of industrie

Ventileer je je huis, dan haal je ook de buitenlucht naar binnen. Woon je aan een drukke weg of vlakbij industrie? Dan kan die buitenlucht zelf ook stoffen bevatten die niet goed voor je zijn, zoals stikstofdioxide en fijnstof. Hier gelden wettelijke grenzen voor, maar gezondheidsorganisatie WHO (bekend vanuit de corona periode) vindt dat het eigenlijk veel strenger mag, voor stikstofdioxide adviseert de WHO zelfs een grens die zo'n vier keer lager ligt dan wat nu wettelijk is toegestaan. Nederland gaat de wettelijke normen dan ook de komende jaren stap voor stap aanscherpen, uiterlijk in 2030 moeten de toegestane hoeveelheden fijnstof en stikstofdioxide flink omlaag.

Luchtvochtigheid: geen wet, wel vuistregel

Voor luchtvochtigheid geldt geen wettelijke norm, maar een percentage tussen de 40 en 60 procent wordt algemeen als gezond beschouwd (lees ook: luchtvochtigheid in huis).

Kortom: voor ventilatiecapaciteit en formaldehyde gelden concrete eisen en advieswaarden, voor CO2 en luchtvochtigheid vooral breed gedragen richtlijnen. Door zelf te meten, weet je precies hoe jouw huis ervoor staat.

Heb je nog vragen over het meten van luchtkwaliteit?

Is er na het lezen van deze blog nog iets niet duidelijk? Of heb je vragen over een bepaald product? Dan staan we voor je klaar. Je kunt ons op meerdere manieren bereiken, waaronder via WhatsApp en chat!

FAQ

In de FAQ hieronder hebben we de meest gestelde vragen over het meten van je luchtkwaliteit overzichtelijk voor je op een rij gezet. Heb je specifieke vragen over jouw situatie of kom je er niet helemaal uit? Onze experts staan voor je klaar, dus neem gerust even contact op!