Alles wat je moet weten over decentrale ventilatie

Dennis Verbakel
30-10-2025
Ventilatie

Een decentrale WTW unit is een compact WTW ventilatiesysteem dat je in jouw (buiten)muur kan installeren. De ventilatie unit is hierdoor uitermate geschikt voor renovatieprojecten en/of woningen waarbij het aanleggen van ventilatiekanalen geen (betaalbare) optie is. In dit artikel vertellen we je graag meer over onder andere de werking, de voordelen, de kosten, de installatie, het onderhoud en ons assortiment aan decentrale WTW units.

Wat is een decentrale WTW unit en hoe werkt het?

Een decentrale WTW unit is een compacte WTW unit die werkt op basis van één ventilatiekanaal (buis) en een omkeerbare motor waarmee zowel de luchttoevoer als de luchtafvoer cyclisch geregeld wordt. Net zoals bij een normale WTW unit, is ook een decentrale WTW voorzien van filters die de aanvoerlucht reinigen van stof, pollen en bacteriën voordat het de woning betreedt. Hiermee is de decentrale WTW unit uitermate geschikt voor (individuele) ruimtes waar andere ventilatiemogelijkheden niet mogelijk of bruikbaar zijn

Onderwerp:	Decentrale WTW unit	Centrale WTW unit
Capaciteit	Geschikt om één verblijfsruimte te ventileren.	Geschikt om de gehele woning te ventileren.
Luchtaanvoer en luchtafvoer	Wordt geregeld via een omkeerbare motor in de decentrale WTW unit die zowel de toevoer als de afvoer verzorgt.	Wordt geregeld via gescheiden ventilatiekanalen die de luchtaanvoer en luchtafvoer voor woning regelt.
Ventilatiefrequentie	Een omkeerbare motor wisselt elke X seconden (bijvoorbeeld 70 seconden) tussen luchttoevoer en luchtafvoer om de woning goed te kunnen ventileren.	Constante aanvoer van verse lucht en afvoer van vervuilde lucht door de (dubbele) ventilatiekanalen.
Installatie	Een enkele unit wordt in de muur gemonteerd en regelt zowel de luchttoevoer als de luchtafvoer.	Vereist een geheel kanalensysteem en een WTW unit om de ventilatie te regelen.
Kosten	Enkele honderden tot duizenden euro’s , afhankelijk van het merk en model, de capaciteit en slimmigheden zoals sensoren en bedieningen.	Variërend van duizend tot enkele duizenden euro’s, exclusief het eventueel aanleggen van ventilatiekanalen etc.

Hoe kies ik de juiste decentrale ventilatie unit?

Om de juiste decentrale WTW unit te kiezen, moet je rekening houden met een aantal factoren. Hieronder vallen onder andere de minimale ventilatiecapaciteit, eventuele sensoren en bedieningen die geschikt zijn voor de unit en het warmteterugwinning rendement.

Hoe bereken ik de benodigde ventilatiecapaciteit?

Een decentrale ventilatie unit is geschikt om één verblijfsruimte te ventileren. Je kiest een decentrale WTW ventilatie op basis van de ventilatiecapaciteit van de unit. Dit bereken je door:

Droge verblijfsruimtes: De minimale ventilatiecapaciteit voor een (droge) verblijfsruimte bedraagt 0,7 dm³/s (gelijk aan 2,52 m³/h) per vierkante meter. Om de gewenste ventilatiecapaciteit te achterhalen voor een droge ruimte, vermenigvuldig je het totale aantal vierkante meters van de ruimte met 3,24.
Natte verblijfsruimtes: De minimale ventilatiecapaciteit voor een decentraal ventilatiesysteem in de badkamer ligt gelijk aan de minimale ventilatiecapaciteit die is opgenomen in het Bouwbesluit Leefomgeving (NEN1087 bij nieuwbouw of NEN8087 bij bestaande bouw), namelijk 50,4m³/h. Voor de keuken en/of het toilet is het ventileren met een decentrale WTW unit niet aanbevolen, hierover vertellen we je onderstaande meer.

Het gebruik van een decentraal ventilatiesysteem in het toilet is mogelijk, maar niet per definitie aan te raden omdat vooral de luchtafzuiging (luchtafvoer) hier belangrijk is. De luchttoevoer is minder belangrijk. Voor een keuken is een decentrale WTW unit ook niet aan te raden, omdat vet, stof en bacteriën zich snel(ler) kunnen ophopen in het ventilatiekanaal. Dit leidt mogelijk tot schimmelvorming en stankoverlast en een minder efficiënte werking van de decentrale WTW unit. Voor de keuken en/of het toilet kan je het beste kiezen voor een afzuigventilator of een aansluiting van een luchtafzuigpunt met het centrale ventilatiesysteem (mechanische ventilatie of WTW ventilatie)

Bijvoorbeeld: wil je een decentrale WTW installatie gebruiken voor een slaapkamer van 10 m², dan heb je een unit nodig met een minimale ventilatiecapaciteit van 25,2 m³/h. Wil je een badkamer ventileren met een oppervlakte van 15 m², dan hanteer je de minimale ventilatiecapaciteit voor natte verblijfsruimtes, in dit geval dus 50,4 m³/h.

Let op: Kies niet voor een decentrale WTW unit die te krachtig is om de ruimte te ventileren. Overcapaciteit kan namelijk leiden tot tocht, energieverlies (dus een minder zuinige werking), een te lage luchtvochtigheid en een hoger geluidsniveau. Kies daarom een unit die dicht bij de gewenste of minimaal vereiste ventilatiecapaciteit ligt. Bij een decentrale WTW unit hoef je ook geen rekening te houden met drukverlies en luchtweerstand (Pascal), aangezien hiervan nauwelijks sprake is en dit al meegenomen is in de ventilatiecapaciteit.

Slimme sensoren en bedieningen

Sommige decentrale WTW ventilatoren zijn uitgerust met sensoren en bedieningen die het gebruik en de efficiëntie van de unit helpen te verbeteren en vereenvoudigen. Denk bijvoorbeeld aan een decentrale WTW unit met een vochtsensor (voornamelijk handig voor natte ruimtes zoals de badkamer of een washok) of een CO2-sensor (handig voor droge verblijfsruimtes). Daarnaast zijn er ook decentrale WTW units met handige bedieningen en/of bedieningspanelen waarmee de ventilatie handmatig harder of zachter gezet kan worden.

Warmteterugwinning rendement

Het warmteterugwinning rendement is een percentage dat aangeeft hoeveel warmte uit de afgevoerde lucht kan worden teruggewonnen om de verse, koude luchtstroom mee te verwarmen. Hoe hoger het percentage, des te beter en energiezuiniger de decentrale ventilatie unit kan presteren.

Geluidsniveau

De ventilator in de decentrale WTW unit produceert geluid. Dit wordt uitgedrukt in een decibelwaarde (decibel). Hoe lager het aantal decibel, hoe minder geluid de ventilatie unit maakt. Een decentrale ventilatie unit met een lage decibelwaarde is bijvoorbeeld aan te raden voor slaapkamers, waarbij je graag wilt dat het ‘s avonds lekker stil is. Voor een badkamer of woonkamer (waar vaak de tv of radio aanstaat) mag de decibelwaarde over het algemeen iets hoger liggen, al kan je ook hier kiezen voor juist een stillere decentrale WTW unit. Over het algemeen geldt: hoe hoger de ventilatiecapaciteit, hoe meer geluid de decentrale WTW unit zal maken. Dit komt onder andere door een hogere mate van luchtwisseling en krachtigere ventilatoren.

Bypass

Decentrale WTW units die uitgerust zijn met een bypass-functionaliteit, zoals de Brink Air 70 decentrale WTW unit, kunnen koudere lucht de woning inblazen zonder dat deze eerst langs een warmtewisselaar of enthalpiewisselaar komt. Dit is bijvoorbeeld handig in de zomer wanneer de buitenlucht kouder is dan de lucht binnenshuis. Doordat de koudere lucht direct de woning betreedt, wordt de temperatuur binnenshuis verlaagd.

Let op: Niet iedere decentrale WTW unit is automatisch voorzien van een bypass. Of de decentrale WTW unit voorzien is van de bypass, staat vermeld in de product USP’s en/of de productbeschrijving. Voor een bypass is een temperatuursensor essentieel, waardoor de buitentemperatuur en de temperatuur binnenshuis gemeten kan worden. Op basis van deze data/waarden kan de decentrale WTW unit bepalen of de verse luchtstroom eerst langs de bypass moet of direct de woning ingeblazen kan worden. Dit betekent niet dat de decentrale WTW unit kan verkoelen, maar dat de bypass-functionaliteit een verkoelende functie heeft.

Welke decentrale WTW units heeft Ventilatieland in het assortiment?

Ventilatieland heeft een breed assortiment aan kwalitatieve decentrale WTW units van gerenommeerde merken, zoals:

Naast de decentrale WTW units vind je in ons assortiment ook verschillende bedieningsonderdelen, (losse) sensoren, montage onderdelen en decentrale WTW filtersets. Bekijk onze productpagina’s en laat je verrassen door ons aanbod en de mogelijkheden!

Is decentrale WTW ventilatie verplicht?

Nee, decentrale WTW ventilatie is niet verplicht in woningen, maar in sommige gevallen wel aan te raden. Voor woningen die gebouwd zijn vanaf 2021 geldt dat zij moeten voldoen aan de BENG-regeling (Bijna Energie Neutrale Gebouwen), zoals vastgelegd in het Bouwbesluit Leefomgeving (Bbl) onder NEN 1087 (ventilatie-eisen nieuwbouw). Hierbij is WTW ventilatie verplicht om de ventilatie-vereisten te halen. Onder WTW ventilatie verstaan we een decentrale WTW unit (ventilatiesysteem D), een centrale WTW installatie (ventilatiesysteem D) of een WTW unit met warmtepomp (ventilatiesysteem E).

De meeste woningen die na 2021 gebouwd zijn, zijn voorzien van ingebouwde dubbele ventilatiekanalen waarmee de centrale WTW ventilatie gerealiseerd kan worden. Zijn er ruimtes in de woning waarbij er geen ventilatiekanalen aangelegd zijn, bijvoorbeeld omdat dit technisch niet mogelijk was, een (ingrijpende) renovatie heeft plaatsgevonden of omdat dit gedeelte van de woning pas later gerealiseerd is (uitbouw of aanbouw), dan is een decentrale WTW unit aan te raden. De installatie hiervan is niet verplicht als de ruimte aan de minimale ventilatie-eisen voldoet, zoals vastgelegd in NEN 8087 (ventilatie-eisen van bestaande bouw).

Voor woningen die vanaf 2006 gebouwd zijn, geldt dat zij verplicht zijn minimaal een mechanische ventilatie te hebben. Ook hier is WTW ventilatie, zoals een decentrale WTW unit, niet verplicht volgens het Bouwbesluit Leefomgeving (Bbl). Toch kan het kiezen voor (decentrale) WTW ventilatie vele voordelen opleveren. Daarover vertellen we je hieronder meer.

Wat zijn de voordelen van decentrale WTW?

WTW ventilatie met behulp van een decentrale WTW unit biedt diverse voordelen, waaronder:

Investering van je gezondheid: WTW ventilatie an sich is sowieso een goede investering in je gezondheid. Een goed ventilatiesysteem en/of een goede ventilatie unit kan helpen om fysieke en mentale gezondheidsklachten, waaronder hoofdpijn, concentratieverlies en/of allergische reacties te voorkomen en/of beperken.
Besparen op je stookkosten: Decentrale WTW units hebben een warmteterugwinning rendement. Dit is het percentage aan warmte dat teruggewonnen kan worden uit de warme, afgevoerde lucht en kan worden overgedragen aan de verse, koude buitenlucht. Hierdoor wordt de verse toevoerlucht al gedeeltelijk voorverwarmd en hoeft de radiator en verwarming minder hard te werken. Hiermee bespaar je dus op jouw stookkosten.
Gemakkelijke installatie: Een decentrale WTW unit bevestig je eenvoudig in de (buiten)muur van de ruimte waarbij de ventilatie nodig is. Hiermee hoef je dus, in tegenstelling tot een centraal ventilatiesysteem, geen heel kanalensysteem aan te leggen. De installatie is hierdoor niet alleen eenvoudiger, maar ook kostenbesparend.
Ideaal voor renovatie, aanbouw of uitbouw: Decentrale WTW units zijn perfect voor een aanbouw, uitbouw of renovatieproject aan jouw woning waarbij de minimale ventilatie-eisen volgens het Bbl niet zonder ventilatiesysteem behaald kunnen worden (NEN 8087).
Hoger energielabel en waardevermeerdering woning: Een decentrale WTW unit valt onder ventilatiesysteem D (net zoals de centrale WTW units). Het realiseren van een (efficiënter) ventilatiesysteem in jouw woning, kan een hoger energielabel opleveren. Hierdoor kan de waarde van jouw woning stijgen.
Automatisering en slimmigheden: Veel decentrale WTW-units zijn uitgerust met slimme sensoren zoals vochtsensoren, CO2-sensoren, temperatuursensoren of VOS (Vluchtige Organische Stoffen)-sensoren. Hiermee kan de ventilatie unit op basis van de gemeten data bepalen of er meer of minder ventilatie nodig is. Sommige decentrale WTW zijn zelfs uitgerust met een app, waarmee je jouw decentrale WTW met een mobiel of tablet kan bedienen. Door deze app kan de decentrale WTW unit ook geïntegreerd worden in een Smart Home systeem (afhankelijk van welk Smart Home systeem je gebruikt). Dit is bijvoorbeeld handig wanneer de decentrale WTW unit enkele ingebouwde sensoren mist, maar deze wel via andere slimme apparaten te koppelen zijn (bijvoorbeeld geen temperatuursensor maar wel een slimme thermostaat).

Bekijk al onze decentrale WTW units

Hoe installeer je een decentrale WTW?

Het installeren van een decentrale WTW unit moet secuur en precies gebeuren. Het is belangrijk om voldoende tijd te nemen voor de installatie, zodat je na plaatsing zo lang mogelijk kan blijven genieten van een efficiënt werkende decentrale WTW. Hieronder leggen we je in enkele stappen uit waar je rekening mee moet houden. In de documentatie van de decentrale WTW op de productpagina zelf, vind je ook de handleidingen waarin meer uitleg wordt gegeven over onder andere de installatie van het product.

Het kiezen van een locatie

Kies een geschikte locatie in de muur voor het ophangen van de decentrale WTW. Houd er rekening mee dat, bij het plaatsen van de decentrale WTW unit in een ‘natte’ ruimte, de unit op minimaal 60 cm afstand hangt van de douche of het bad. Dit heeft te maken met de IP (Ingress Protection) waarde, wat staat voor de mate waarin het product geschikt is om voorwerpen, stof en water te voorkomen (bescherming).
Kies voor een locatie die goed bereikbaar is voor onderhoud (dit mag eventueel ook wat meer richting het plafond zijn, als hier maar gemakkelijk met een trapje bij te komen is).
Kies voor een open plek waarbij de luchttoevoer goed kan worden uitgeblazen en de luchtafvoer goed kan worden opgezogen. Wanneer de decentrale WTW met de ventilator bijvoorbeeld achter een gordijn hangt, kan het niet de gehele ruimte verversen. Ook kan dit juist averechts werken en ervoor zorgen dat er door de decentrale WTW unit schimmel en tocht optreden.
Kies niet voor een plek die zich direct boven het raam of de deur bevindt. Deze locatie kan er namelijk voor zorgen dat de luchtstromen verstoord worden. Hierdoor kan de decentrale WTW dus minder efficiënt werken.

De installatie voorbereiden

Controleer de buisdiameter van de decentrale WTW unit en kies een geschikte locatie voor de bevestiging. Markeer de boorlocatie.
Boor vervolgens het gat in de muur vanaf de binnenzijde van de woning. Houdt de boor goed nat/vochtig om oververhitting te voorkomen. Boor een lichte helling zodat eventueel condenswater goed afgevoerd kan worden.

Bevestiging

Bevestig de pijp in het geboorde gat.
Zorg dat de pijp op een correcte manier in de pijp komt te liggen en breng eventueel purschuim of kit aan in de openingen rondom de pijp (buitenkant) om de pijp te stabiliseren. Dit hoeft alleen als het geboorde gat groter is dan de pijp. Breng nooit purschuim of kit aan in de binnenkant van de pijp, aangezien dit de luchtstroom van de decentrale WTW-unit kan blokkeren en de unit kan beschadigen. Kijk ook goed in de handleiding naar de gewenste helling die de decentrale WTW moet hebben om condenswater af te kunnen voeren.

Plaatsing van de unit

Schakel de stroom uit!
Bevestig de WTW unit in de pijp en verbind de unit met de voeding en de elektrische aansluiting. Controleer ook goed op welke voltage en/of aan welke elektriciteitsgroep de decentrale WTW aangesloten moet worden. Raadpleeg indien nodig een elektricien of elektromonteur om dit voor je te regelen.

Afwerking en controle

Bevestiging de binnenafdekkap aan de decentrale WTW unit in de pijp.
Schakel de stroom weer in.
Controleer of de decentrale WTW naar behoren werkt. Controleer hierbij of de ventilatiecapaciteit en luchtstroom goed zijn, of het apparaat geen ongewenste geluiden maakt en controleer ook of alle instellingen en opties werken.

Hoe onderhoud je een decentrale WTW?

Een decentrale WTW unit is gemakkelijk te onderhouden. Een groot gedeelte van het onderhoud kan je zelf uitvoeren, maar er is ook een klein gedeelte wat je het beste door een professional kan laten uitvoeren. De werkzaamheden die je zelf kan doen, zijn:

Reinig de WTW filters van de decentrale ventilatie unit minimaal 1x per 3 maanden (en bij voorkeur iedere maand);
Vervang de WTW filters in het decentrale ventilatiesysteem elke 3 tot 6 maanden door nieuwe filters;
Reinig de ventilatorbladen en binnenkant van het decentrale ventilatiesysteem voorzichtig met een zachte doek of borstel (zet de stroom uit voordat je begint);
Maak de buitenkappen schoon en houdt ze vrij van bladeren, insecten en andere soorten vuil.

Toch zijn er enkele werkzaamheden die je het beste door een professional kan laten uitvoeren. Dit gaat met name over werkzaamheden die te maken hebben met een volledige interne reiniging en prestatiecontroles. Denk hierbij bijvoorbeeld aan een grondige reiniging van de warmtewisselaar of enthalpiewisselaar of een volledige controle van de werking (efficiëntie, capaciteit, connectiviteit met sensoren, etc.) van de decentrale WTW. Er wordt geadviseerd deze werkzaamheden een keer in de twee tot zes jaar uit te laten voeren, afhankelijk van de (merkbare) prestaties van de decentrale WTW unit. In de handleiding van de fabrikant wordt ook vaak advies gegeven over het onderhoud van de decentrale WTW unit en de frequentie van dit onderhoud.

Kan ik subsidie aanvragen voor mijn decentrale WTW?

Lokale of landelijke subsidies kunnen een uitkomst bieden voor het aanschaffen van een decentrale WTW unit. Voor de landelijke ISDE (Investering Subsidie Duurzame Energie) geldt dat er vanaf 2026 ook subsidie kan worden aangevraagd voor ventilatie met warmteterugwinning (WTW). Daarnaast zijn er mogelijk ook nog andere landelijke of lokale (gemeente/regio) subsidies die duurzaamheid stimuleren. Het wordt aangeraden je altijd te verdiepen in de verschillende subsidies die beschikbaar zijn, aan welke voorwaarden je moet voldoen om hiervoor in aanmerking te komen en wat de aanvraagperiode voor de desbetreffende subsidie is.

Wist je dat: Decentrale WTW ventilatie officieel opgenomen is in de ISDE subsidie voor 2026? Dit betekent dat je voor decentrale ventilatie tot wel €400,- subsidie kan aanvragen. Echter moet je wel aan enkele voorwaarden voldoen om voor de ISDE subsidie in aanmerking te komen, bijvoorbeeld dat er in de afgelopen 24 maanden minimaal één isolatie-maatregel moet zijn uitgevoerd en dat de decentrale WTW unit een minimale ventilatiecapaciteit heeft van 80 m³/h. Alle informatie over onze ventilatiesystemen en de voorwaarden om voor de ISDE subsidie in aanmerking te komen, lees je in onze blog 'Ventilatie is officieel onderdeel van ISDE subsidie vanaf 1 januari 2026 - wat moet je weten?'

Ventilatieland, hier staat de klant centraal

Bij Ventilatieland zetten wij onze klanten op de eerste plek. In ons assortiment vind je kwaliteitsproducten van gerenommeerde merken die erom bekend staan dat ze een lange levensduur hebben, goede prestaties leveren en passend zijn voor verschillende ventilatie-oplossingen. En dat alles tegen onze laagste prijsgarantie!

Heb je vragen, twijfels of wil je gewoon even een paar dingen checken voordat je jouw decentrale WTW unit aanschaft? Bekijk dan onze FAQ onderaan deze pagina of neem vrijblijvend contact op met onze klantenservice. Onze specialisten staan je graag te woord en denken graag met je mee voor een passende ventilatie-oplossing gericht op jouw situatie.

Heb je naar aanleiding van dit artikel nog vragen of onduidelijkheden? Wellicht vind je het antwoord op jouw vragen in onze onderstaande FAQ. Is jouw vraag door onze FAQ niet beantwoord, of wil je graag ergens extra informatie/advies over ontvangen. Stuur dan vooral een mail naar [email protected] of bereik ons via Whatsapp, onze chatfunctie of via ons telefoonnummer.

Jazeker, een decentrale WTW unit werkt het beste bij woningen met een hoge luchtdichtheid en isolatie. Dit zorgt ervoor dat de warmteterugwinning in de woning blijft en er minder snel warmte verloren gaat.

Een decentrale WTW met een iets hogere (benodigde) ventilatiecapaciteit is zeker aan te raden aangezien de woonkamer een ruimte is waar veel mensen samenkomen. Combineer de unit eventueel met een CO2 sensor en/of bypass-functie voor een nog aangenamer en slimmer binnenklimaat.

Voor de slaapkamer wil je een stille decentrale WTW met voldoende ventilatiecapaciteit. Hoe minder de decibelwaarde (dB), hoe stiller de unit en hoe fijner jouw slaapcomfort.

Een decentrale WTW voor een toilet is niet per definitie nodig, aangezien hier meer behoefte is aan een snelle en efficiënte luchtafzuiging. Warmteterugwinning en/of de toevoer van verse lucht zijn hier minder belangrijk, waardoor je voor het toilet beter kan kiezen voor een aansluiting op een ventilatiesysteem of een afzuigventilator.

Voor een keuken raden we je niet aan om decentrale WTW te gebruiken, maar om juist gebruik te maken van centrale mechanische ventilatie, WTW of een afzuigventilator. Decentrale ventilatiesystemen maken namelijk geen gebruik van gescheiden luchtstromen, waardoor bacteriën, stof en vet zich gemakkelijker kunnen ophopen en verspreiden. Dit kan leiden tot schimmelvorming en stankoverlast.

Het is vooral belangrijk dat de decentrale ventilatie unit voldoende ventilatiecapaciteit heeft (minimaal 50,4 m³/h, maar wellicht nog wel een hogere ventilatiecapaciteit, afhankelijk van de afmeting van de badkamer). Kies je voor een decentrale WTW unit voor jouw badkamer die uitgerust is met vochtsensor en/of timer? Dan geniet je ook nog eens van maximaal comfort.

Nee, een decentrale WTW kan niet actief koelen. Een decentrale WTW met een bypassfunctie kan wel een koude lucht van buiten naar binnen halen, zonder dat deze langs de warmtewisselaar gaat, wanneer de buitentemperatuur koeler is dan de binnentemperatuur. Hierdoor koelt de ruimte ook af, maar dit is niet hetzelfde als een actieve koeling.

Nee, een decentrale WTW kan niet actief verwarmen. De functie van een decentrale WTW is om warmte terug te winnen uit de afgevoerde lucht en toe te voegen aan de verse (koudere) luchtstroom welke vervolgens de ruimte ingeblazen wordt. Hiermee worden stookkosten bespaard, maar dit is niet hetzelfde als een actieve verwarmingsfunctie.

Plaats de decentrale WTW unit ergens geplaatst te worden waar de luchtstroom niet gehinderd wordt. Plaats de decentrale WTW dus niet achter een gordijn, grote plant, kast of boven een deur of raam. Kies je voor een decentrale WTW unit in de badkamer? Zorg er dan ook voor dat deze op minimaal 60 centimeter afstand van de douche of het bad geplaatst wordt.

Ja, er kan condensatie in de decentrale WTW plaatsvinden. Echter, omdat de decentrale WTW met een lichte helling gemonteerd wordt, en water altijd het laagste punt opzoekt, wordt de condensatie automatisch afgevoerd naar buiten.